Instrumenty finansowe (IF) są określane w literaturze ekonomicznej jako kontrakty, które skutkują powstaniem składnika aktywów finansowych u jednej jednostki i zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego u drugiej jednostki. Jest to definicja zgodna z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości. W kontekście implementacji polityki unijnej, mającej na celu wspieranie inwestycji w państwach członkowskich, termin instrumenty finansowe ma jednak węższe znaczenie i odnosi się tylko do instrumentów przekazywanych z budżetu Unii Europejskiej (UE). Należy nadmienić, że w ogólnym rozumieniu instrumenty finansowe są często kojarzone wyłącznie z instrumentami rynku finansowego, stanowiącymi jedynie część instrumentów finansowych definiowanych zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości. W kontekście implementacji polityki unijnej, mającej na celu wspieranie inwestycji w UE, instrumenty finansowe definiuje się jako „unijne środki wsparcia finansowego przekazywane z budżetu na zasadzie komplementarności w celu osiągnięcia określonego celu lub określonych celów polityki Unii”, które mogą przybierać formę inwestycji kapitałowych, quasi-kapitałowych, pożyczek lub gwarancji, lub innych instrumentów opartych na podziale ryzyka, i w stosownych przypadkach mogą być łączone z innymi formami wsparcia finansowego lub ze środkami finansowymi podlegającymi zarządzaniu dzielonemu lub środkami finansowymi Europejskiego Funduszu Rozwoju. W niniejszej pracy, z uwagi na jej przedmiot i cel, przyjmuje się tę właśnie węższą i kontekstową definicję instrumentów finansowych. Należy również wspomnieć, iż unijne instrumenty finansowe potocznie określane są mianem „zwrotnych”. Określenie to jest jednak tautologiczne, ponieważ zgodnie z przytoczonymi rozporządzeniami instrumenty finansowe mają z definicji charakter zwrotny. W niniejszej pracy stosuje się więc określenie „instrumenty finansowe”. [ze wstępu]